Melchior Wańkowicz (1892–1974) to bez wątpienia jeden z najważniejszych pisarzy reportażystów polskiej literatury XX wieku. Nazywany „królem polskiego reportażu” stworzył unikalny styl – żywy, barwny, pełen humoru i dbałości o detal. To dzięki Wańkowiczowi przedstawiane „fakty, stawały się sztuką”, gatunek zyskał wymiary literackie, a jego teksty do dziś są bezcennym świadectwem polskiej historii – od II Rzeczypospolitej, przez dramat II wojny światowej (m.in. w Bitwie pod Monte Cassino – najsłynniejszym dziele, będącym epicką relacją walk na froncie), po trudny okres Polski po 1945 roku. Był reporterem, dziennikarzem, również żołnierzem i przedsiębiorcą, podróżnikiem nie tylko relacjonującym, ale i uczestniczącym w opisywanych wydarzeniach, przemierzającym Polskę i świat. Wańkowicz był też mistrzem nowoczesnego marketingu – to on wymyślił słynne hasło „cukier krzepi” oraz „Lotem bliżej”, udowadniając, że słowo ma realną moc kształtowania rzeczywistości. To doskonałym społeczny obserwator przez całe życie głęboko zaangażowany w sprawy polskie, pozostający wiernym swoim ideałom, będący symbolem niezłomności i walki o wolność słowa, co przypłacił po drugiej wojnie światowej aresztowaniem i procesem politycznym w PRL-u. Burzliwe życie Melchiora Wańkowicza to również pasjonująca historia jego związków z Wielkopolską, których wątki bogato przeplatają jego twórczość. To opowieść o dziedzictwie, które do dziś fascynuje i wciąż rezonuje we współczesnej polskiej literaturze.
Współcześnie Melchior Wańkowicz uczy, że wielkie idee są puste, jeśli nie stoją za nimi konkretne ludzkie historie. Opisywanie ich to odpowiedzialność za słowo, rzetelna i skrupulatna praca od podstaw, zbieranie materiałów, setki wywiadów i kwerendy – to rzetelne podejście do tematu, którego dziś już doświadczamy coraz rzadziej w świecie bezrefleksyjnego powielania informacji. Pasja i ciekawość świata Melchiora Wańkowicza pokazuje, że warto pytać, słuchać i przede wszystkim – warto szukać „smaku” w codzienności, bo każdy człowiek nosi w sobie materiał na wielką opowieść.
Barbara Hałusek
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
