Biblioteka i jej patron

Portret Stanisława Grochowiaka. Autor: Zbigniew Kresowaty (1951–) [Attribution], via Wikimedia Commons

Miejska Biblioteka Publiczna w Lesznie została powołana uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z dnia 18 maja 1948 r. i otwarta dla czytelników 16 stycznia 1949 r. Pierwszym jej kierownikiem była Irena Wojciechowska, następnie Wacław Nawrocki, a w l. 1950-73 funkcję tę pełniła Danuta Stępczak. Biblioteka mieściła się początkowo w budynku Zarządu Miejskiego przy ul. Bolesława Chrobrego, od 1952 r. przy ul. Wolności, w tym samym roku zorganizowano też Oddział Dziecięcy. W 1957 r. utworzono Filię Biblioteczną na Zatorzu, a w 1968 r. drugą, na nowym osiedlu mieszkaniowym przy ul. Bohaterów Westerplatte. Oprócz Miejskiej Biblioteki Publicznej istniała też w Lesznie Powiatowa Biblioteka Publiczna (od czerwca 1946 r.), która choć terenem swojego działania obejmowała powiat leszczyński, obsługiwała również czytelników z miasta. Kierowała nią w l. 1947-70 Helena Śmigielska, następnie Anna Żalik (do 1973 r.).

Od 1 stycznia 1974 r. połączono obie leszczyńskie biblioteki działające dotychczas samodzielnie, tworząc Powiatową i Miejską Bibliotekę Publiczną, której dyrektorem została Anna Żalik. W tym samym roku rozpoczęła działalność kolejna placówka w mieście - Filia Literatury Społeczno- Politycznej (do 1983 r.).

Zasadnicze zmiany w organizacji bibliotekarstwa publicznego w Lesznie przyniósł rok 1975, kiedy to w wyniku nowego podziału administracyjnego kraju powstało województwo leszczyńskie. 

Z dniem 1 września tego roku przekształcono PiMBP tworząc Wojewódzką Bibliotekę Publiczną. Leszczyńska Biblioteka rozszerzyła znacznie zasięg swojego działania, stając się główną placówką w sieci bibliotek publicznych województwa, koordynującą ich działalność i sprawującą opiekę merytoryczną. 

W maju 1977 r. nadano WBP imię Stanisława Grochowiaka, a uroczystość tę połączono z przekazaniem na potrzeby biblioteki budynku dawnego "Hotelu Polskiego". W tym samym roku otwarto następne filie w mieście: Filię Literatury Radzieckiej (późniejsza FB nr 3), FB nr 4 w Zaborowie oraz Filię Literatury Medycznej, prowadzoną wspólnie ze Stacją Sanitarno- Epidemiologiczną (do 1982). W latach 80-tych powstały kolejne placówki na nowych osiedlach: Gronowie (1983), Zamenhofa (1986) i Kraju Rad (1987), obecnie Armii Krajowej. Ukształtowana w tych latach sieć biblioteczna w mieście przetrwała do dnia dzisiejszego. Dyrektorem WBP był w jej pierwszym dziesięcioleciu Stefan Markowski, a następnie w l. 1985-98 J. Małgorzata Halec.

WBP działała do 31 grudnia 1998 r., tj. do wejścia w życie kolejnej reformy administracyjnej kraju, a tym samym likwidacji województwa leszczyńskiego. Od 1 stycznia 1999 r. Leszno stało się siedzibą dwóch powiatów - grodzkiego i ziemskiego, co spowodowało zmiany organizacyjne w bibliotekarstwie leszczyńskim. Uchwałą Rady Miejskiej Leszna z dnia 28 stycznia 1999 r. przekształcono dotychczasową WBP w Miejską Bibliotekę Publiczną im. Stanisława Grochowiaka. Dyrektorem nowo powstałej Biblioteki została J. Małgorzata Halec. Od 1 stycznia 2000 r. MBP wypełnia również zadania powiatowej biblioteki publicznej dla powiatu leszczyńskiego, sprawując opiekę merytoryczną nad działalnością 7 bibliotek gminnych i 11 filii bibliotecznych. /aut. Taciak Krzysztof/

Gmach główny Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Stanisława Grochowiaka (ul. Bolesława Chrobrego 3) od lat czeka na remont, przede wszystkim ze względu na bezpieczeństwo, dostępność, a  także estetykę poszczególnych pomieszczeń, całego budynku i jego otoczenia. Brakuje miejsca na zbiory i stanowiska komputerowe dla czytelników. Budynek nie jest przystosowany do obsługi niepełnosprawnych. Konieczne jest bardziej nowoczesne urządzenie zaplecza do pełnienia funkcji ponadlokalnej w stosunku do bibliotek samorządowych powiatu leszczyńskiego.

W „Strategię rozwoju Leszna” wpisany jest remont MBP, sprawa remontu Biblioteki poruszana była na komisjach Rady Miasta. Wieloletnie starania o pozyskanie dla biblioteki nowego obiektu lub środków na modernizację  nie przynosiły żadnych rezultatów. 

W roku 2007 opracowana została pierwsza koncepcja remontu i modernizacji gmachu głównego, poprzedzona dyskusją o jego rozmiarach i efekcie końcowym W roku 2008 miasto aplikowało o środki finansowe w wysokości  9 milionów złotych z Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. Wniosek znalazł się dopiero na 19. miejscu, a wsparcie otrzymało 13 najwyżej ocenionych inwestycji.  

Wtedy rozważane też były możliwości przeniesienia Biblioteki, ale w Lesznie nie ma odpowiedniego obiektu, który MBP mogłaby zająć bez remontu. 

W 2012 r. zdecydowano o podjęciu działań umożliwiających przystąpienie do tzw. „funduszy norweskich”, z których można by uzyskać środki na przeprowadzenie prac remontowych. Od tego momentu ruszyły prace nad koncepcją i szczegółowymi planami dotyczącymi modernizacji i remontu biblioteki. Budynek ma być przyjazny dla użytkowników, zostanie zamontowana winda, w głównym gmachu ma znaleźć się wypożyczalnia dla dzieci i młodzieży. Wykorzystany ma zostać dotychczasowy  strych na potrzeby nowoczesnego magazynu zbiorów. Powstanie na ostatnim piętrze sala multimedialna. Nowością będzie ośrodek dialogu międzykulturowego i międzywyznaniowego. Właściwe warunki zyskają gabinety- pracownie Stanisława Grochowiaka i Romana Maciejewskiego.

Główne cele zamierzonych prac to poprawa dostępności do zbiorów, wydarzeń kulturalnych i działań edukacyjnych Biblioteki oraz  poprawą jakości usług bibliotecznych, związanej z nowoczesnością pomieszczeń i sprzętu. Rozbudowa infrastruktury umożliwi poszerzenie oferty  kulturalnej i edukacyjnej. 

Nabór wniosków już ogłoszono, trwają przygotowania do jego złożenia.


Patron Biblioteki - Stanisław Grochowiak (1934 - 1976)

Urodził się 24 stycznia 1934 r. w Lesznie. Tu spędził dzieciństwo i wczesną młodość. Po wojnie uczył się w Szkole Podstawowej nr 1 przy Al. Krasińskiego i Liceum Ogólnokształcącym przy ul. K. Kurpińskiego, gdzie w 1951 r. zdał, bardzo dobrze, egzamin dojrzałości. W tym samym roku debiutował wierszami „Ave Maryja” i „Notuję deszcz...”, opublikowanymi w piśmie „W młodych oczach” (dodatek do „Słowa Powszechnego” nr 335). Po krótkim okresie pracy w różnych miejscach wyjechał do Wrocławia, gdzie w sierpniu 1953 roku podjął pracę redaktora działu kulturalnego we Wrocławskim Tygodniku Katolickim. W roku 1955 zamieszkał w Warszawie i został redaktorem w Instytucie Wydawniczym PAX. Współpracował z grupą literacką „Współczesność”. 

Debiutował: poetycko „Balladą rycerską” (1956 r.), prozatorsko „Plebanią z magnoliami” (1956 r.). Przez całe życie związany był z czasopismami, pełniąc w redakcjach rozmaite funkcje. Jego nazwisko łączy się z wieloma tytułami: „Nową Kulturą”, „Kulturą”, „Poezją”, „Miesięcznikiem Literackim” oraz przede wszystkim „Współczesnością”, której w 1959 r. był redaktorem naczelnym.
W 1961 roku debiutował jako autor utworów dramatycznych słuchowiskiem „Garść prochu”, nadanym w programie Teatru Polskiego Radia. 

Zmarł 2 września 1976 r. w Warszawie, pochowany w Warszawie na Powązkach. 

Miejska Biblioteka Publiczna nosząca, nadane w roku 1977 ówczesnej Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej, imię Stanisława Grochowiaka - gromadzi wszelkie materiały z nim związane: zdjęcia, rękopisy utworów i ich wydania książkowe, afisze i plakaty, nagrania, itp. Wydaje bibliografie Stanisław Grochowiak (1934-1976): 

* Stanisław Grochowiak 1934-1976 : bibliografia. Cz. 1 / oprac. Danuta Stępczak. – Leszno : Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. St. Grochowiaka, 1982 

* Stanisław Grochowiak 1934-1976 : bibliografia. Cz. 2 / oprac. Danuta Stępczak. – Leszno : Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. St. Grochowiaka, 1986

*  Stanisław Grochowiak 1934-1976 : bibliografia. Cz. 1. – Wyd. 2. – Leszno : Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. St. Grochowiaka, 1993

* Stanisław Grochowiak 1934-1976 : bibliografia za lata 1986-1993 / red. J. Małgorzata Halec ; oprac. Wioletta Matuszewska. – Leszno : Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. St. Grochowiaka, 1994 

Miejska Biblioteka Publiczna organizuje Ogólnopolski Konkurs Literacki im. Stanisława Grochowiaka.

3 września 2001 roku uroczyście otwarto Pokój Stanisława Grochowiaka, stałą ekspozycję poświęconą twórcy.